© Kuba Jurkowski

Jak dobrze sfotografować dzisiejsze półcieniowe zaćmienie Księżyca?

Dzisiaj w nocy czeka nas półcieniowe zaćmienie Księżyca. Tłumaczymy, czym jest i jak je dobrze fotografować - nawet aparatem kompaktowym.

Z tego artykułu dowiesz się:

  1. Czym jest półcieniowe zaćmienie Księżyca?
  2. Kiedy najlepiej je obserwować i fotografować?
  3. Jaki aparat sprawdzi się przy fotografowaniu tego zjawiska?
  4. Jak ustawić aparat do zdjęć zaćmienia?

Wielu z nas kocha obserwowanie różnych zjawisk astronomicznych. To zawsze świetny moment na nietypowe, spektakularne zdjęcia. Ostatnio cała Polska fotografowała superksiężyc w listopadzie. Tym razem mamy do czynienia z nieco inną sytuacją. Czeka nas półcieniowe zaćmienie Księżyca - najmniej spektakularny z występujących rodzajów tego zjawiska. Na czym polega? Możecie to dobrze zobaczyć na nagraniu Karola Wójcickiego z kanału „Z głową w gwiazdach", który robił relację na żywo z podobnego wydarzenia 16 września 2016 r. Będziecie je mogli oglądać na żywo także dzisiaj w nocy.

KIEDY FOTOGRAFOWAĆ PÓŁCIENIOWE ZAĆMIENIE KSIĘŻYCA?

Początek zjawiska w Polsce wypada 10 lutego o godzinie 23:34, ale nie ma co się spieszyć na zdjęcia o tej godzinie. Okres pozwalający na uchwycenie najbliższego zaćmienia na zdjęciach rozpoczyna się dopiero 11 lutego około godziny 01:00 i potrwa do 02:15 z maksimum wypadającym o 01:43.

Zdjęcia przedstawiają przebieg zaćmienia od początku do maksimum.

Podczas zaćmienia Księżyc będzie się znajdował w bardzo dogodnej do fotografowania pozycji, czyli wysoko na niebie, dzięki czemu wpływ atmosfery na nasze fotografie będzie ograniczony. Jeśli pogoda pozwoli, uzyskamy ostre i kontrastowe zdjęcia. Takie położenie Księżyca na niebie niestety praktycznie wyklucza wkomponowanie jakichkolwiek elementów pierwszego planu w kadr.

Nie każdym aparatem zrobisz dobre zdjęcia Księżyca

Nie każdy aparat nada się do fotografowania zjawiska — np. zapomnijcie o dobrych zdjęciach Księżyca smartfonem, nawet iPhone'em 7 Plus z podwójnym obiektywem. Tego typu aparaty mają po prostu zbyt szerokie obiektywy i nie będą w stanie odpowiednio przybliżyć obiektu. Najważniejsze, aby nasz aparat miał dobry zoom optyczny - w przypadku aparatu kompaktowego lub abyśmy zastosowali możliwie długi teleobiektyw - w przypadku aparatów z wymienną optyką.

Aparaty kompaktowe

Ze względu na niewielkie rozmiary matrycy często stosunkowo niedrogie kompakty oferują bardzo duży zoom optyczny dochodzący nawet do okolic 2000 mm, co świetnie sprawdzi się w fotografowaniu Księżyca. Są to obiektywy dość ciemne, ale przy tak jasnym obiekcie, jak Księżyc w pełni, nawet podczas półcieniowego zaćmienia pozwolą nam uwiecznić to zjawisko.

Aparat systemowy z wymienną optyką (lustrzanka lub bezlusterkowiec)

Tego typu aparaty oferują dużo lepszą jakość zdjęć, szczególnie, gdy fotografujemy na wysokich czułościach. Oprócz lepszej ergonomii zaawansowanych funkcji czy lepszego wykonania oferują zazwyczaj większe matryce. To oczywiście trafniejszy wybór, ale też droższy. Koszt zestawu to przecież nie tylko sam aparat, ale także dodatkowy obiektyw.

Zobacz również: Interaktywne galerie w Lightroomie - szybko, prosto i przyjemnie

Teleobiektyw

W wypadku zdjęć Księżyca przydatny będzie obiektyw o wysokiej ogniskowej, inaczej mówiąc — oferujący duży zoom. W wypadku zdjęć zaćmienia to oczywiście im większa ogniskowa tym lepiej. W przypadku aparatów z matrycą pełnoklatkową, jak np. Canon EOS 5D Mark III czy Nikon D610, najlepiej uzbroić się w szkło o ogniskowej przekraczającej 300 mm. Jeśli nie macie takiego szkła, to takie o ogniskowej 200 mm też się nada — zobaczymy już sporo detali na Księżycu, choć będzie to wymagało większego wykadrowania w postprodukcji, bo nie będziemy mieć aż takiego przybliżenia. Jeśli fotografujemy aparatem bezlusterkowym z mniejszą matrycą (crop x1.5, x1.6, x2), jak np. Olympus OM-D E-M10 Mark II, Sony A6000 czy Nikon D3400, to obiektyw o ogniskowej 200 mm w zupełności wystarczy.

Statyw

Jak zawsze bardzo przydatny, ale niekonieczny.

Wężyk spustowy, pilot, Wi-Fi

Praktycznie każda metoda zdalnego wyzwalania migawki jest przydatna przy działaniu na dużych ogniskowych. Warto też włączyć blokadę lustra, o ile nasz aparat ma taką funkcję.

Jak ustawić aparat, aby zrobić dobre zdjęcia zaćmienia Księżyca?

Jeśli korzystacie z aparatu kompaktowego z dużym zoomem i nie chcecie ustawiać parametrów ręcznie, to sprawa jest dosyć prosta. Wystarczy ustawić aparat stabilnie, najlepiej na statywie i przybliżyć obraz, aby Księżyc wypełniał kadr. Gdy fotografujemy w trybie automatycznym, aparat powinien sprawnie poradzić sobie z ustawieniem wszystkich parametrów zdjęcia oraz wyostrzyć. Następnie trzeba po prostu zrobić serię zdjęć, aby mieć pewność i wybrać najlepsze. Nie zapomnijcie o wrzuceniu zdjęcia na Facebooka czy Instagram. Cały proces wygląda mniej więcej tak, jak poniżej, gdzie widać 83-krotne przybliżenie w aparacie Nikon P900.

Jeśli decydujecie się, aby ustawić aparat manualnie, to podpowiadam kilka sprawdzonych ustawień.

Przysłona

Większość obiektywów najlepiej pracuje, jeśli przymkniemy przysłonę o jedną lub dwie działki, czyli pewnie dla większości osób będzie to wartość w okolicach f/6.3-f/8. To wtedy uzyskamy najbardziej dokładny obraz.

Czułość ISO

Fotografując Księżyc w pełni, powinniśmy ustawić czułość ISO na minimum (przeważnie ISO 100). Zwiększanie czułości ma sens tylko wtedy, jeśli zdjęcia będą za ciemne na czasie naświetlania określonym według poniższych wytycznych.

Czas naświetlania

Powierzchnia Księżyca ma dużo detali, więc polecam regułę 100 (czas naświetlania [s] = 100 / ogniskowa obiektywu [mm]) z uwzględnieniem cropa, a nie 500. Oczywiście, mówimy tu o zdjęciach na statywie. Fotografując Księżyc w pełni obiektywami nie ciemniejszymi niż f/8, powinniśmy w ogóle nie zbliżać się do wyniku tego działania i oscylować w okolicach 1/100 sekundy. Ważne, aby nie przepalić jasnych części Księżyca, które znajdują się w części mniej objętej efektem zaćmienia.

Po ustaleniu odpowiednich parametrów ekspozycji warto wykonywać zdjęcia seriami, ze względu na falowanie atmosfery. Zawsze któreś ze zdjęć będą ostrzejsze od pozostałych.

Jeśli chcemy wiernie udokumentować przebieg zaćmienia, wtedy powinniśmy wykonywać wszystkie zdjęcia przy takich samych parametrach ekspozycji, co pozwoli potem porównać poszczególne etapy zjawiska. Możemy też zdjęcia w bardziej zaawansowanej fazie zaćmienia naświetlić trochę krócej, przez co wzmocnimy efekt znikającego fragmentu naszego naturalnego satelity.

Na koniec polecam galerię z najnowszymi owocami mojego fotograficznego polowania na wschody i zachody Księżyca nad Warszawą oraz timelapse z ostatniego całkowitego zaćmienia Księżyca. Jeśli poszukujecie czegoś na ścianę mieszkania i chcecie wspomóc moją działalność, to zapraszam do sklepu z wydrukami moich zdjęć.

Polecam też poprzedni poradnik na temat fotografowania superksiężyca. Wiele z rad tam zawartych sprawdzi się także w wypadku fotografowania zaćmienia Księżyca:

Jak sfotografować Superksiężyc? [poradnik]

3 grudnia czeka nas niezwykłe zjawisko. Będziemy mogli zaobserwować Superksiężyc, czyli moment, gdy pełnia Księżyca wypada najbliżej Ziemi na jego…

Zobacz więcej artykułów z serii: Podstawy fotografii

Podziel się:

Przeczytaj także:

Ten artykuł ma 1 komentarz

Pokaż wszystkie komentarze

Także w kategorii Poradniki:

Fotografujemy Geminidy - perły grudniowego nieba [poradnik] Tryby P, A, S, M - czym są i kiedy ich używać w praktyce? [poradnik] Jak sfotografować Superksiężyc? [poradnik] Popularne miejsca na świecie, w których nie można fotografować Profesor z Uniwersytetu Stanforda udostępnił swoje podręczniki fotograficzne kompletnie za darmo Jak fotografować Perseidy, czyli spadające gwiazdy? [poradnik] "Unplugged Wedding", czyli ślub z zakazem fotografowania. O co chodzi i czy warto? Jak fotografować burze i pioruny? [poradnik] Jak kreować swój wizerunek profesjonalny w mediach społecznościowych? Dlaczego zdjęcia są nieostre? Jak zrobić dobre zdjęcie na aukcje internetowe? Proste, tanie, domowe sposoby [wideoporadnik] 7 powodów, dla których warto być fotografem Fotografia makro - praktyczne porady dla początkujących [poradnik] Jak dodać kilka kilogramów na zdjęciu, czyli czemu smartfon to nie jest dobry aparat do portretów Jak fotografować koty, aby nie dostać przy tym kota [poradnik] Czy liczba megapikseli w aparatach ma rzeczywiście duże znaczenie? [poradnik] Współczesny aparat cyfrowy jako narzędzie. Czym jest tak naprawdę? "Male plavidlo", czyli nietypowy sposób na fotografowanie pelikanów 8 rad dla miłośników zdjęć krajobrazowych [poradnik] Jak kupować używany sprzęt fotograficzny z głową? [poradnik] Wyeksponuj swoje portfolio. To jak zaprezentujesz swoje dotychczasowe zdjęcia jest równie ważne, jak ich poziom Dwa spojrzenia na fotografowanie ludzi, czyli studyjne portrety i zdjęcia na ulicy Zaczynasz swoją przygodę z fotografią? Po tych kilku radach Twoje zdjęcia mogą być dużo lepsze Co dał mi projekt 365?

Popularne w tym tygodniu:

Tryby P, A, S, M - czym są i kiedy ich używać w praktyce? [poradnik] Siedem kroków do lepszych zdjęć miasta [poradnik] Jak się przygotować do zimowego sezonu górskiego z aparatem? Fotografujemy Geminidy - perły grudniowego nieba [poradnik] Idealne zdjęcie. Niesamowite fotografie jesiennych liści Idealne zdjęcie. Strach białego płótna Podstawy fotografii. Prosty portret, otwarta przysłona i minimum sprzętu